Makalenin alternatif başlığı “Maymun olmaya gerek var mı?” da olabilirdi. İnternet hayatımıza gireli (ülkemiz için konuşuyorum) 15 yıldan fazla oldu.  İnternet kullanım yaşı da epey düştü. İnterneti düzenli kullanıp da hala e-posta ve web adreslerinde Türkçe karakter olamayacağını bilmeyen kaç kişi vardır? O halde e-posta adresimizi veya internet adresimizi söylerken garip telaffuzlar üretmeye ne gerek var? Diyelim ki adım Çağrı Altınbaş, e-posta adresimi soran kişiye adımı “cagri altinbas et cimeyıl nokta kom”  diye telaffuz etmem şart mıdır? Normal telaffuz ettiğimde e-postalar  çağrıaltınbaş@gmail.com’a mı gider?

Hele de televizyon programlarındaki, diksiyon dersleri almış, Türkçeyi hepimizden iyi konuşmaya, telaffuz etmeye çalışan sunucuların web adreslerini okurken düştükleri durum çok gereksiz geliyor bana. “bize ulaşmak için web adresimiz gonlunce muzik programi nokta kom”, rezillik yetmez miş gibi bir daha tekrar edilir, “gonlunce muzik programi nokta kom” 🙂

Özellikle televizyon söz konusu ise adres zaten ekranda yazıdığından sorun olmayacağını düşünüyorum. Ve de zamanla standartlaşacağını. Yani bir süre sonra şöyle bir kural yerleşecektir. E-posta ve Web adresleri Türkçe karakterler de varmış gibi okunur. Bu kural bilindikten sonra her hangi bir belirsizliğin kalacağını düşünmüyorum açıkcası.

Sonuç öğrenilmiş çaresizliğimiz nedeniyle, teknoloji karşısında dilimizin ve kültürümüzün her geçen gün erozyona uğraması ile karşı karşıyayız. Değişmesi değil, erimesi. Demek istediğim bazı şeyleri “öyle” kabul etmek yerine, “bizcesi de böyle” diyemedikçe – ki bunu diyebilmek için çalışıp alternatif çözümler üretmek şart – ortada bizcesi olan hiçbir şey kalmayacak bir süre sonra.

Mesela bu konu ile ilgili alternatif çözüm bir İnternet tarayıcısına veya e-posta istemcisine yanlışlıkla veya bilerek Türkçe karakter içeren bir adres yazıldığında bunu otomatik olarak ascii’leştiren (asciify) küçük bir eklenti olabilirdi. Aşağıda bunu yapan kodu ekledim. Bu kadar basit çözümlerin bile ortalarda olmaması bir tek şey ile izah edilebilir. Eziklik! Ezilmişlik değil, ezilmişliği kabullenme durumu. Son bir örnek daha;

Volkswagen her yıl Türkiye’ye kaç araç satıyor? Kaç milyar dolar kazanıyor buralardan? Yol bilgisayarında Türkçe menü bulundurmaması onların suçu mu? Bir yazılımcı olarak teknik ve mali açıdan menüye Türkçenin de eklenmesinin zor olmadığını biliyorum. Peki, kaçımız bu konuda tepki gösterip Türkçe menü talep ettik ya da kaçımız “adamlar Türkçe menü koymamış” deyip olanı kabul ettik. Ya da bu markanın ülkemizde temsilciliğini yapan firma “yahu zilyon tane araba satıyoruz her yıl, söyleyelim de şuna bir Türkçe menü eklesinler bi zahmet” demiş midir? Sadece merak ediyorum.

Tabi, burada Volkswagen tesadüfen bildiğim bir örnek, muhtemelen pek çok marka ve ürün için benzeri bir durum söz konusu. Yoksa bu markayı düşman ilan ettiğim filan yok. Arabalarını da çok beğeniyorum ayrıca. 🙂

Yazdığım Javanta kütüphanesindeki STR sınıfı içerisinde böyle bir metot mevcut. Oldukça basit ve doğrudan bir çözüm. Performans açısından daha verimli çalışan bir versiyonu da yazılabilirdi.

public static String toNonTurkish(String str) {
str = str.replace("ç", "c");
str = str.replace("ö", "o");
str = str.replace("ş", "s");
str = str.replace("ğ", "g");
str = str.replace("ü", "u");
str = str.replace("ı", "i");
str = str.replace("Ç", "C");
str = str.replace("Ö", "O");
str = str.replace("Ş", "S");
str = str.replace("Ğ", "G");
str = str.replace("Ü", "U");
str = str.replace("İ", "I");
return str;
}
 
//Herkese kolay gelsin
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this pageEmail this to someone